Your research : 1444 Results for ա

Entries' title containing ա : 10000 Results

Անուանակցիմ, եցայ

vn.

to share the same name.


Անուանակցութիւն, ութեան

s.

cf. Անուանակրութիւն.


Անուանաշատ

adj.

that has many names.


Անուանարկ, աց

adj.

infamous, notorious;
shameful, scandalous, disgraceful, vile;
առնել, to disgrace, to bring to shame, to dishonour.


Անուանարկութիւն, ութեան

s.

defamation, discredit.


Անուանափոխութիւն, ութեան

s.

metonymy, change of name.


Անուանեմ, եցի

va.

to name, to call, to denominate, to term.


Անուանի, նեաց

adj.

renowed, famous, illustrious;
— լինել, to become illustrious.


Անուանումն, ման

s.

nomination.


Անուաւոր, աց

adj.

that has wheels, wheely.


Անութ, նթի, նթոյ, թոց

s.

arm-pit.

• , ի, ռ հլ. «թևի տակի փոսը, խօլթուխ» Բ. մկ. ժբ. 40. Երեմ. լը. 12. Բուզ. գ. 18. այս հին օրինակների վրայ կարելի է աւելացնել այժմ՝ «Խեցիս ջեռու-ցեալ յանթոն դնէին» Եփր. Վկ. արև. 30 «Գունդս կապարիս հրամայեալ է ջեռուցանել և դնել յանթս ձեր, մինչև ծակեսցի փոր ձեր» (Գոր. և Շմոն, էջ 70)։ Ածանցեալ ձևերն են՝ անթել «թևի տակն առնել» Կանոն. անթմէջ «անութի մէջտեղը» ԱԲ. ընդանթական «թևի տակի» Բժշ. անութքա, անութքայ «թևի կամ վզի տակ ուռեցք» Գաղիան. անթանոց «ու-սընդանութ կապուած ոսկու շարք կամ յան-ջագեղ կամար» Հին բռ. ընթանոց «ղենջակ» Ոսկ. ես. անթանոցիկ «թևի տակ դրած փոք-րիկ խուրձ ցորեն» Յոբ. իդ. 19. անթատակ «թևի տակը» Ոսկիփ. Աբր. կրետ. 84. նոյն բառը գրւում է անթ և անդ ձևերով (վերջին ձևով է Զքր. սարկ. բ. 52). Վարդանեան ՀԱ 1922, 280 սխալ գրչութիւն է համարում անթ, որ սակայն արդարանում է գւռ. ձևե-րով. նոր գրականում ընդունուած է միայն անութ, որից անթացուպ «խեղանդամի թևի տակ գաւազան», ուսընդանութ (իբր մէ՛կ բառ) «կրծքի վրայ խաչմերուկ»։

• Bugge KZ 32, 2 դնում է հնագոյն ասնութ ձևից, որ կազմուած է հաարում ասն+ութ. առաջինը՝ ասն=յն։ ἄζων, սանս. ákša, լտ. axis, հսլ. osi հբգ. ahsa «առանցք»<հնխ. ak'sō̄n նշանակութեան փոփոխութեան համար հմմտ. լտ. axilla, հբգ. uohsana «ան-թատակ». երկրորդը՝ ութ, մասնիկ է. հմմտ. ագանութ (77 եբր. բառ է). ո-մօթ, անօթ, Հիւնք. խանութ-ից։ Պա-տահական նմանութիւն ունի արաբ. ❇ ibt «անութ» (Կամուս, թրք. թրգմ. Բ. 454)։

• ԳՒՌ.-Ակն. Հճ. Հմշ. օնթ, Մկ. Վն. հիւնթ. բառիս նշանակութիւնը գրաբարից մի քիչ տարբեր է. այսպէս՝ Ախց. Զթ. Հմշ. «գիրկը», Հճ. «կապոց, տրցակ», Մկ. Զն. Տր. «թևտակ, երկու բազուկների կամ մէկ թևի ու իրանի միջև առնուած մի բանի քաակութիւնը», Ակն. «մի կուրծք բեռ, լանջքի վրայ առած բեռան քանակութիւնը», Մրշ. «ուս, կռնակ», իսկ միայն Վն. «թևի տակը»։ Նոր ձևեր են Ալշ. յանտէտակ. Մշ. յանդ'է-տակ, Վն. ընթատակ, Մկ. հընթըտակ, Հմշ. օնթդագ «թևի տակը», Վն. հնթել «թևի տակ դնել», Հմշ. օնթուլ «տղան գիրկը նստեց-նել», Զթ. անթիլ «գրկել», Ակն. օնթիլ «յա-փըշտակել, մի բան ամբողջովին խլել ու փախչիլ, կրծքի վրայ բեռնաւորուիլ», Խտջ. անթել «անթով կամ գրկով չափել, ռմկ. խուլաճլամիշ ընել»։


Անուղիղ

adj.

crooked;
indirect.


Անուղղակի

adv.

indirectly.


Անուղղայ, ից

adj.

incorrigible, perverse.


Անուն, նուան, ուանք, անց

s. gr.

name;
renown, glory, reputation, honour, title;
— բայի, nominative;
noun, substantive;
— շքոյ, title.


Անունադրեմ, եցի

va.

cf. Անուանադրեմ.


Անունակ

adj.

that does not contain, that has not;
poor, needy.


Անունդ առնեմ

sv.

to destroy the name, the race.


Անոնկնդիր

adj.

disobedient;
contumacious.


Անունդրութիւն, ութեան

s.

disobedience;
contumacy.


Անունող

cf. Անունակ.


Անուշադիր

adj.

inattentive.


Անուշադր

s.

sal ammoniac.

• «պաղլեղի նման մի նիւթ է թրք. և ռմկ. նշադըր» Բժշ. ունին միայն ՋԲ և ԱԲ. գործածական է և արդի գրականում։

• = Պհլ. *anōšāδur. այս բառը աւանդուած չէ պահլաւական գրականութեան մէջ, բայց նրա գոյութիւնը հաստատում է փոխառեալ ասոր. anōšāδur ձևը. հայերէն բառի հնա-գոյն ձևն էր ուրեմն *անուշադուր, որից սեռ. անուշադրի և սրանից էլ վերակազ-մուած ուղ. անուշադր։ Նոր պրս. ձևն է [arabic word] nusādir, որից փոխառեալ թրք [arabic word] nišader, վրաց. ნიმადური նիշադուրի, նյն. σισαντήρι, νισανδίρι. ռա մ. nišadir. բուլ-գար. nišadūr, ռուս. нашатырь։ Բառս հա-սել է մինչև Ֆրանսիա, ուր ըստ Marcel Devic, Diet. etym. գտնում ենք հֆրանս anotasiar, amizadir, almisadre «անուշադը». = Հիւբշ. 100։

• Ուղիղ մեկնեց նախ ԳԴ, յետոյ Böttich. Horae 39, 85, Lagarde, Ges. Abhnd, 9, 19 և Arm. Stud. § 133։


Անուշադրութիւն, ութեան

s.

inattention.


Անուշակ, աց

adj.

sweet, agreeable to the taste, savoury, delicate;
benign, gracious.

• տե՛ս Անոլ»։


Անուշահամ

adj.

sweet, savoury.


Անուշահոտ

adj.

sweet, odoriferous, delicate;
առնել, to perfume, to scent.


Անուշահոտեմ, եցի

vn.

"cf. Անուշահոտ առնեմ."


Անուշահոտիմ, եցայ

vn.

to smell sweet, to be odoriferous.


Անուշահոտութիւն, ութեան

s.

sweetness of smell, perfume.


Անուշաճաշակ

cf. Անուշահամ.


Անուշամտութիւն, ութեան

s.

mirth, gaiety, joy.


Անուշարար

adj. s.

that makes sweet;
confectioner.


Անուշեմ, եցի

va.

to sweeten.


Անուշութիւն, ութեան

s.

sweetness;
delicacy, exquisite flavour;
affability, cheerfulness.


Անուշունք

s. pl.

s. pl. perfumes, odours;
cf. Անոյշք.


Անուշօդ

adj.

mild weather.


Անուորդ

s.

windlass;
gin or triangle for pullies;
engine.


Անուս, ից

adj.

ignorant, unlettered;
stupid.


Անուսումն, սմանց

adj.

cf. Անուս.


Անուսութիւն, ութեան

s.

illiterateness, ignorance, want of science.


Անուսումնութիւն, ութեան

s.

cf. Անուսութիւն.


Անուստեք

cf. Անուրեք.


Անուտելի, լւոյ, լեաց

adj.

uneatable, unfit for food.


Անուրեք

adj.

not confined to one place, unbounded, infinite;
houseless, homeless.


Անուրջք, նրջոց, ից

s. pl.

s. pl. dream, vision, revery.


Անոք

adj.

destitute, abandoned by all, helpless.


Անչար

adj.

not vicious, harmless, void of malice.


Անչարութիւն, ութեան

s.

ingenuousness, goodness, simplicity of character.


Անչարչար

adj.

impassible.


Definitions containing the research ա : 2129 Results