Definitions containing the research ել : 10000 Results

Անշքութիւն, ութեան

See full entry →

s.

awkwardness, deformity, ugliness.

NBHL (2)

ἁδοξία. dedecus, ignominia, vilitas. Անշուքն լինել. անփառութիւն. նուաստութիւն (իրաց, եւ անձին). նուաստակերպութիւն. հագարէթ, սէֆիլլիք.

Զի՞նչ աւելի անշքութիւն քան զայն կայցէ. յորժամ աստուած մարդ երեւեսցի, եւ տէրն ի ծառայի կերպարանս. (Ոսկ. ես.։)


Անոլորտ

See full entry →

adj.

unbounded, unlimited, infinite.

NBHL (1)

Զանոլորտ աստուածային բնութեանն ցուցանելով զխորս. (Նանայ.։)


Անոխակալութիւն, ութեան

See full entry →

s.

absence of maliciousness, freedom from revenge or hatred.

NBHL (3)

Խելամուտ լիցուք անոխակալութեան նորա. (Իմ. ՟Բ. 19։)

Անոխակալութեամբ մատչել առ այցելութիւն։ Սահման անոխակալութեան. (Նար. ՟Է. ՟Վ՟Գ։)

Որ սիրէ զանոխակալութիւն ստանալ, ատեսցէ նա զդատել եւ զբամբասանս. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Անողորմ, ից

See full entry →

adj. adv.

unpitying, imcompassionate, inhuman, barbarous, cruel, brutal. cf. Անողորմաբար.

NBHL (3)

Զմիտս իւրեանց անողորմ ունելով առ աղքատս. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)

Զտունս անողորմ (ա՛յլ ձ. անողորմաց. Ճ. անողորմածաց) պարսաւել. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)

Կամ Անարժան ողորմութեան. աններելի.


Անողոք

See full entry →

adj.

implacable, severe, inflexible, inexorable.

NBHL (6)

ԱՆՈՂՈՔ ԱՆՈՂՈՔԵԼԻ. Որ ոչ ողոքի աղաչանօք. անամոքելի. անմեղկելի. խիստ. որ կակղնալ չի գիտեր.

Թշուառական, ծառայելով բազմաց եւ անհաշտ եւ խիստ եւ անողոք տերանց. (Փիլ. լին.։)

Անողոք աններելի սրտմտութեամբ։ Անողոքելի քինուցն ոխակալութեամբ. (Պիտ.։)

Կերչացն կոյաք անողոքելիք։ Անողոքելի պարսաւիչ. (Նար. ՟Կ՟Թ. ՟Ձ՟Ը։)

Անողոքելի տանջեալս. (անդ. ՟Հ՟Ա.) իմա՛, առանց կարելոյ ողոքել։

Անողոքելի սլացմամբ. (՟Ձ՟Զ.) իբր աննահանջելի։


Անողջանալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

insanable, incurable.

NBHL (2)

ἁνήκεστος. insanabilis, gravis. Անբժշկելի. անբուժելի. անդարմանելի. չարաչար. սաստիկ. անհնարին. չըռնտնալու, ճար չըլլալու.

Կամ Թողեալ առանց բուժելոյ զվէրս. վէրքը չըռնտցուցած, չգոցուած.


Անոյժ

See full entry →

adj.

without force, feeble.

NBHL (1)

Քամահելով զանոյժ բանս. (Եղիշ. դտ.։)


Անոստ

See full entry →

adj.

without branches;
that does not rise or stir.

NBHL (1)

ԱՆՈՍՏ որ եւ ԱՆՈՇՏ. իբր Անընդոստ. որ ոչ ի վեր ոստնու, կամ ոչ ի վեր վազէ. անշարժ. խիստ. դիմակաց. անմեղկելի. որպէս յն. ἁνήλατος. contumax, inobediens, non emollitus.


Անոտն

See full entry →

adj. adv.

footless, apode;
baseless;
յանոտից, at the feet.

NBHL (1)

ἅπους. pedibus carens. Ոյր ոչ գոյ ոտն, կամ ոչ գոն ոտք. անկար ի քայլել. այագսըզ.


Անոտնաձայն առնեմ

See full entry →

sv. vn.

to walk on the tip-toe;
to walk on the tip of one's toes.

NBHL (1)

մեղմով իմն անոտնաձայն առնելով. (Ոսկ. ես.։)


Անորակ

See full entry →

adj.

without quality or accident.

NBHL (1)

Անորակ եւ անարարուած է աստուած։ Աննիւթ են շնորհքն աստուծոյ, եւ անորակք։ Խնդրել զանորակն եւ զանտեսակն. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Անորդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անզաւակութիւն.

NBHL (2)

գրի եւ ԱՆՈՐԴՒՈՒԹԻՒՆ. իբր ռմկ. անորդիութիւն. ἁτεκνία. sterilitas, liberis privatio. Անզաւակութիւն. չունելն զորդիս. որդի չունենալը, տղոց տէր չըլլալը.

Զանորդութիւն իւր լցուցանելով սառայ ի ձեռն նաժշտին, ոչ իրաւացոյց զառն տուն անորդութեամբ բառնալ թողուլ։ Քան զանորդութիւն եւ զանսէրութիւն ոգւոց ոչինչ ոք այլ չար գուցէ. եւ այս է անուսումնութիւն եւ անխրատութիւն. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. ել.։)


Անորիշ

See full entry →

adj.

inseparable, indivisible.

NBHL (6)

Անհատք անբաւք եւ անորիշք են առ ի թուել. (Սահմ. ՟Ժ՟Ը։)

Ձայն անորիշ եւ անզանազան ըստ ինքեան նշանակելումն. (Փիլ. լին. ՟Դ. 210։)

Եւ ἁχώριστος. inseparabilis. Չզատուցեալ. անբաժան. անմեկնելի. անքակ. այրըլմազ.

Անորիշ յիրերաց եւ անբաժանելի. (Պիտ.։)

Անցեալն ունի զանազանակս չորս, յարաձգական, յարակայ, գերակատար, անորիշ. որոց բաղազանութիւնք են երեք. ներկային ընդ յարաձգին, յարակային (ընդ անցելոյն) գերակատարին, անորոշին ընդ ապառնւոյն. (Թր. քեր.։)

Անորոշաբար. առանց որոշելոյ. խառն. առ հասարակ. եւ անընտրողաբար.


Անորոշ, ի, ից

See full entry →

adj. adv.

undetermined, indefinite, uncertain;
vague, indistinct, confused;
inarticulate;
contingent;
Անորոշաբար.

NBHL (2)

Որպէս Անմեկնելի. անանջատ.

Ոչ բաժանեմ զքեզ անբաժանելիդ, ոչ որոշեմ զքեզ անորոշդ. (Ոսկ. նոր կիր.։)


Անորոշաբար

See full entry →

adv.

indefinitely;
confusedly, indistinctly;
implicitly.

NBHL (2)

ἁδιορίστως, ἁορίστως. indistincte, indefinite, ἁδιαφόρως. indifferenter. Առանց որոշելոյ. անորիշ. անխտիր. հասարակաբար. անյայտաբար. եւ Անխորհրդաբար կամ անպատճառ.

Անորոշաբար արարչագործել զամենայն որդւոյ ըսն աստուծոյ (հօր). (Աթ. ՟Ը։)


Անորոշութիւն, ութեան

See full entry →

s.

indecision, indetermination.

NBHL (1)

Քրիստոս՝ աստուծոյ զօրութիւն ելով հօր, անորոշութեամբ՝ զամենայն զոր ինչ գործէ հայր, զնոյն գործէ եւ որդի. (Աթ. ՟Ը։)


Անուաձեւ, ի

See full entry →

adj.

in the shape of a wheel.

NBHL (3)

Գործարանս չարչարանաց կազմել անուաձեւ. (Ճ. ՟Ա.։)

Բոլորակ անուին գիգղա (կամ գեղգեղ) կոչի ի հեբրայեցւոց լեզուն. արդ յանուաձեւէն եւ ի շուրջ պարուրելոյն զթլփատութիւնն գաղգաղա կոչէ. եւ անտի եւ անուն տեղւոյն։ Բոլորակն անուաձեւ իբրեւ զգլուխ երեւէր. (Կիւրղ. յես. եւ Կիւրղ. թագ.։)

ԱՆՈՒԱՁԵՒ. τροχαντήρ. genus tormenti circumactum. Ազգ տանջանարանի հոլովելի իբրեւ զանիւ.


Անուանադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to give a name to, to name.

NBHL (2)

Անուն դնել. յորջորջել. կոչել.

ԱՆՈՒԱՆԱԴՐԵԼ ԱՆՈՒԱՆԱԴՐՈՂ. անուն դնել. յանունէ կոչել.


Անուանադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

nomenclature;
անուանադրութեամբ, cf. Յորջորջանօք.

NBHL (2)

ὁνομαθεσία. nominum impositio, nuncupatio. որ եւ ԱՆՈՒՆԱԴՐՈՒԹԻՒՆ. Դրութիւն անուան. կոչումն. յորջորջումն անուանելն, իլն. անուն դնելը՝ դրուիլը. թէսմիյէ.

Որպէս քացախ վիրի անօգուտ է. անուանադրութիւնս առնէ ստոյգ յայտ ածել զհին չարութիւնս, եւ զանօգտութենէ մերձակայիս. (Համամ առակ.։)


Անուանակիր

See full entry →

adj.

that bears the name of another.

NBHL (4)

Կրօղ զանուն աստուծոյ յինքեան՝ ի քարոզել կամ ի պատմել զփառս նորա.

Անօթ ընտրութեան անուանեալ, անուանակիր յաշխրահի իւրոյ սքանչելի անուանն առնէ. (Կորիւն.։)

Երիցունց անուանակիր թագաւորաց. այսինքն թագաւոր կոչեցելոց. (Յհ. կթ.։)

Երկնաբերձ աշտարակ շինել՝ անուանակիր առ ի յիշատակ մշտնջենաւոր. (Ագաթ.։)


Անուանակոչեմ, եցի

See full entry →

va.

to name, to call.

NBHL (1)

ὁνομάζω, προσαγορεύω. apello. Անուանել. կոչել. կարդալ, եւ անուն դնել. անուն տալ, կանչել. ատ գօմագ. թեսմիյէ էթմէք.


Անուանակոչութիւն, ութեան

See full entry →

s.

denomination;
nomenclature.

NBHL (1)

Եւ Յանուանէ կոչելն, կամ ձայնելն.


Անուանակրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

act of bearing the same name, homonymy.

NBHL (1)

Թագաւորքն զկնի նորա զանուանակրութիւն նորա պարծանս ինքեանց վարկանելով՝ կոչէին կեսարք. (Ոսկիփոր.։)


Անուանակցիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to share the same name.

NBHL (1)

Անուանակից լինել.


Անուանակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անուանակրութիւն.

NBHL (2)

ὀμονυμία, συνωνυμία, προσηγορία. homonymia, nominis communitas. Անուանակիրն լինել. կցորդութիւն նոյն անուան. համանունութիւն.

Ոչ միայն անուանակցութեան, այլեւ գործակցութեան ճշմարիտն էմմանուէլի արժանաւորիլ ձեզ։ Զանուանակցութիւնդ ոչ միայն օրինակաւ կոչել, այլեւ արդեամբք. (Շ. թղթ.։)


Անուանեմ, եցի

See full entry →

va.

to name, to call, to denominate, to term.

NBHL (9)

ὁνομάζω, ἑπονομάζω, προσαγορεύω. nomino, cognomino, appello, nuncupo, καλέω, ἑπικαλέω, voco. Անուն դնելով յորջորջել. կոչել. կարդալ. ձայնել. մականուանել. անուն դնել՝ տալ, կանչել. ատ գօմագ. թէսմիյե էթմէք, չազըրմագ.

Անուն արժանի չարութեանն անուանել ոչ գտանեմք. (սկ. յհ. ՟Ա. 2։)

Յիշել զանունն. ի բերան առնուլ. կարդալ.

Անուանի առնել. պատուասիրել. հռչակել. կարգել ի պատիւ.

Ի ժամանակի յորժամ անուանէր համբաւն որիգինէսի ընդ ամենայն աշխարհ։ Աբգար արքայ հեթանոսաց որ յերեւելից կողմանէ եւփրատու՝ անուանէր քաջութեամբ. (Եւս. պտմ.։)

Պիտակաբար կոչել. անուամբ եւեթ համարել.

Զանուանելով սուտ աստուածոց. (Ագաթ.։)

Արդ է այսուհետեւ աստուած՝ անուանելով հայր բազմաց. (Կոչ. ՟Է։)

իբր Թարգմանութեամբ ասել.


Անուանումն, ման

See full entry →

s.

nomination.

NBHL (1)

ԱՆՈՒԱՆՈՒԹԻՒՆ ԱՆՈՒԱՆՈՒՄՆ. ὁνομασία, ὁνόμασμα. nominatio, nuncupatio. Անուանելն, իլն. անուանակոչութիւն.


Անուղիղ

See full entry →

adj.

crooked;
indirect.

NBHL (1)

Անկառչելի ղորկոտ գնացից անուղի. (Մագ. ՟Ի՟Բ։)


Անուղղայ, ից

See full entry →

adj.

incorrigible, perverse.

NBHL (1)

Անուղիղ. թիւրեալ. խոտորեալ. անխրատ. (անձն)։ եւ թիւր, մոլար, վատթար (իրք). իսլահա կելմէզ. ազղըն. իմլասըզ. էյրի. եանզլըշ.


Անուն, նուան, ուանք, անց

See full entry →

s. gr.

name;
renown, glory, reputation, honour, title;
— բայի, nominative;
noun, substantive;
— շքոյ, title.

NBHL (13)

ὅνομα. nomen. Բառ, կամ ձայն նշանական՝ յայտարար ուրուք կամ իրիք. կոչումն իւրաքանչիւր էակի եւ անհատի՝ հասարակ կամ յատու յորջորջմամբ։ Հայ մեկնիչք քերականի ստուգաբանեցին, իբր Անունելի, յասելն.

Ասի անունդ անըմբռնելի, վասն զի արդարեւ իսկ անտեղի եւ անժամանակ է. (Մագ.։ Երզն. եւ այլն։) Այլ ի զուր, զի յայլ լեզուս եւս է բառ նմանաձայն (պ. նամ. յն. օնօմա. լտ. նօմէն. եւ այլն. որ եւ թ. ատ, իսմ.)

Անուամբ ճանաչի մեզ, յորժամ տեսանելով ինչ՝ ասեմք, զի՞նչ է. (Սահմ. յռջբ։)

Անուն է մասն բանի հոլովական, մարմին կամ իր նշանակելով. (Թր. քեր.։)

Անուն՝ սահման է կարճառօտ, եւ սահման է անուն ծաւալեաել. (Վահր. երրորդ.։ եւ Կիր. ՟ը. խհ.։)

Արար ասէ դաւիթ անուն, փոխանակ ասելոյ թէ արար իւր փառս, կամ յաճախութիւն նուիրելեաց. (Կիւրղ. թագ.։)

Յաղագս մեծի անուան համբաւոյ։ Զյաղթութեան ինչ անունն գտանել. (Փարպ.։)

Իշխանութեան եւ պետութեան եւ ամենայն անուան անուանելոյ. (Եփես. ՟Ա. 21։)

ԱՆՈՒՆ. իբր Անուամբ, կամ անուանեալ, կամ փոխանակ ասելոյ՝ Որոյ անունն էր այս.

Տո՛ւք զայդ նուէր յանուն փրկութեան ձերոյ։ Յանուն զենման աղօթել։ Ի յիմ անուն յանցաւորապէս՝ բազումս մեռեալ։ Ի քո անուն զանարժանս զիս ընկալան. (Նար.։)

ՅԱՆՈՒԱՆԷ. որ եւ ՅԱԿԱՆԷ ՅԱՆՈՒԱՆԷ. ὁνομαστί. nominatim. Տալով կամ յիշելով զանունն։ անուամբ եւ դիմօք հանդերձ. գիտելով զանձն ըստ երեսաց եւ ըստ անուանն. որոշակի. յայտնապէս. յատկաբար. մի ըստ միոջէ. անունովը, տեղն ի տեղը. իսմի ճիսմի իլէ.

Կոչեաց աստուած յանուանէ զբեսելիէլ։ Առէ՛ք զհամար ըստ թուոց, յանուանէ ըստ գլխոցն նոցա։ Զամենեսեան զնոսա յանուանէ կոչէ։ Զիւր ոչխարսն յանուանէ կոչէ։ Ողջո՛յն տաջիք սիրելեաց մերոց իւրաքանչիւր յանուանէ. եւ այլն։

Յանուանէ հարցանել, կամ կարդալ զոք, կամ գրել, կամ յիշատակել զնոսա. (Կորիւն.։ Եղիշ.։ Նար. եւ այլն։)


Անունադրեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Անուանադրեմ.

NBHL (1)

Անուն դնել. անուանել. կոչել.


Անունակ

See full entry →

adj.

that does not contain, that has not;
poor, needy.

NBHL (2)

Եւ Ոչ ունելի. իբր ոչ ստանալի. անհաղորդական. եւ իբր Անըմբռնելի. անպարտելի.

Ունել զանվայրափակ եւ զանունակ անուն ամենահաստչի. (Անան. եկեղ։)


Անունդրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

disobedience;
contumacy.

NBHL (2)

ԱՆՈՒՆԴ ԱՌՆԵԼ. Իբր անսերմն կացուցանել. անզաւակ՝ անճետ՝ բնաջինջ առնել։

Տայր հանել ընդ սուր, եւ անունդ առնել միահաղոյն զտոհմսն ռշտունեաց եւ արծրունեաց. (Բուզ. ՟Գ. 18։)


Անուշակ, աց

See full entry →

adj.

sweet, agreeable to the taste, savoury, delicate;
benign, gracious.

NBHL (1)

Անոյշ. քաղցր. ախորժ. հաճելի. զուարժալի. ցանկալի. լէզիզ, լադիֆ, հալավէթլի.


Անուշահամ

See full entry →

adj.

sweet, savoury.

NBHL (2)

Անոյշ համով. համեղ. ախորժական. հաժելի. քաղցր. ազնիւ.

Անուշահամ խորտկօք սպասաւորել. (Տօնակ.։)


Անուշահոտեմ, եցի

See full entry →

vn.

"cf. Անուշահոտ առնեմ."

NBHL (2)

ԱՆՈՒՇԱՀՈՏԱՑՈՒՑԱՆԵՄ ԱՆՈՒՇԱՀՈՏԵՄ. Անուշահոտ առնել. լնուլ հոտովք անուշից. եւ Խնկել.

Զոգիս արդարոց եւ տղայացելոց ի մեղաց անուշահոտէ։ Որ յանուշահոտ մերձենայ, անուշահոտի. (Նար. երգ.։)


Անուշահոտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sweetness of smell, perfume.

NBHL (5)

εὑωδία, τὸ εὑωδές. suaveolentia, fragrantia. Անուշութիւն հոտոյ. հոտ անոյշ. եւ ունելն կամ բուրելն զհոտ անուշից. եւ իրք անուշահոտք (իրօք կամ նմանութեամբ).

Պահեցելոցս, ոչինչ նուազ եւ ոչ ծխեցելոց, լինի ինչ անուշահոտութիւն։ Ըստ հոտոյ՝ յանուշահոտութիւն գոլորշեաց. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. իմաստն.։)

Խունկ անուշահոտ՝ առաւել յայնժամ բուրէ զանուշահոտութիւնն, յորժամ ի հուրն մերձենայ. (Անան. զղջ.։)

Եւ Առնուլն զհոտ անոյշ, հոտոտելն զանոյշս.

Եւ ոչ յանուշահոտութիւն հոտոտելեաց երթան. (Պիտ.։)


Անուշամտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

mirth, gaiety, joy.

NBHL (1)

Անուշանալն կամ ախորժելն մտաց եւ սրտի. հաճութիւն. հեշտութիւն.


Անուշարար

See full entry →

adj. s.

that makes sweet;
confectioner.

NBHL (1)

εὑωδίαζων. bene olens. Տուօղ զհամ եւ զհոտ անոյշ. ախորժ. հաճելի. զուարճացուցիչ.


Անուշեմ, եցի

See full entry →

va.

to sweeten.

NBHL (1)

Առ զանազան խորտիկսն անուշել։ Աղ անուշէ զայլսն. (Յճխ. ՟Է. ՟Թ։)


Անուշութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sweetness;
delicacy, exquisite flavour;
affability, cheerfulness.

NBHL (1)

Անմեկնելի լինել յանուշութեան վայելիցն. (Յճխ. ՟Ժ։)


Անուսումն, սմանց

See full entry →

adj.

cf. Անուս.

NBHL (3)

Անուսումն բնութեամբ, կամ ոչ փութացեալք ուսանել։ Ընդ անուսմանն երեւոյթս դժուարեալ։ Մեղուք անուսումն՝ բնութեամբ զխորիսխն գործեն. (Փիլ.։)

Սքանչելի ուսուցիչ (է), որ զանուսմունս եւ զծանրամիտս վարժել կարասցէ. (Կլիմաք.։)

Սկսան զանուսումնն լեզուսն խօսել. (Նար. յովէդ.։)


Անուսումնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անուսութիւն.

NBHL (2)

Անուսումնութիւն յոր ինչ իրս եւ ձեռնարկիցէ, բնաւորեցաւ շփոթս յարուցանել. (Պիտ.։)

Լինին չարքն ախտք. ի չար հրահանգից, յանուսումնութենէ եւ ի չար ունակութենէ։ Բժշկելի՛ է զանուսումնութիւնն ուսմամբ եւ մակացութեամբ. (Նիւս. բն.։)


Անուստեք

See full entry →

cf. Անուրեք.

NBHL (1)

Յանյայտ վայրէ. անգիտելի օրինակաւ. յանկարծ.


Անուրեք

See full entry →

adj.

not confined to one place, unbounded, infinite;
houseless, homeless.

NBHL (1)

Յանուրեք յանփախուստ օդն հայելով ուրանային. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 9.). τὸν μηδαμόθεν φευκτόν. իմա՛ ըստ յն. յոչ ուրեք փախչելի, կամ յոչ ուստեք փախչելի. (զի օդն պատեալ է ամենայն ուստեք) կամ ըստ լտ. յորմէ ոչ իւիք ոք կարէր փախչել։


Անչար

See full entry →

adj.

not vicious, harmless, void of malice.

NBHL (1)

Սովոր եմք կոչել ժամանակս չարս եւ անչարս. (Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)


Անչարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ingenuousness, goodness, simplicity of character.

NBHL (1)

Հետեւեցաւ եւ նմին անոխակալութեանն, անչարութեամբն աղօթելով. (Ճ. ՟Գ.։)


Անչարչար

See full entry →

adj.

impassible.

NBHL (1)

ἁπαθής. passione carens, incolumis. Անչարչարելի. անընդունակ չարչարանաց. անկիր. անախտ.


Անչարչարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

impassibility.

NBHL (4)

ἁπάθεια, τὸ ἁπαθές. impassibilitas, expertem esse passiones. Չկարելն չարչարիլ. ազատութիւն յամենայն կրից.

Չարչարանք նորա մեզ անչարչարութիւն է, եւ մահ նորա մեզ անմահութիւն։ Հաւատայ զչարչարելին անչարչարութեամբ։ Ի չարչարելւոջ մարմնի զանչարչարութիւն ցուցեալ. (Աթան. ՟Ա. եւ ՟Դ։)

Ի բնութենէ իւրմէ՝ որ է անչարչարութիւն, փոփոխումն ընդունել ոչ կամի։ Աստուածային բնութեամբն ունի զանչարչարութիւն եւ զանմահութիւն. (Շ. թղթ.։)

Որ զայսպիսի ուղղութիւն յանձին ցուցանիցեն, ի մարդկեղէն եւ ի չարչարելի մարմնի եպեւեալ գտանի անչարչարութիւն։ Որոց չէ արթ մինչդեռ աստէն ի մարմնի իցեն՝ զհրեշտակաց անչարչարութիւնն կրել յանձին. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 18. 19։)


Անչափ, ից

See full entry →

adj. adv.

immense, infinite;
extreme, excessive, enormous, immoderate, superfluous, superabundant;
intemperate, disordinate;
dreadful, violent, grievous;
յանչափս, cf. Յանչափս.

NBHL (6)

Երկիր մեծ եւ անչափ։ Զանչափ ջուրցն սաստկութիւն։ Ի տոհմաթիւս եւ յառասպելս անչափս. (Ես. ՟Ի՟Բ. 18։ ՟Գ. Մակ. ՟Բ. 2։ ՟Ա. Տիմ. ՟Ա. 4։)

Յանչափէն փախչել պարտ է, եւ ընդ մէջն գնալ, զի մի՛ անչափութեամբն գլեսցի. (Նար. երգ.։)

Ի չափաւորագունիցն ո՛չ յանչափիցն ելանել սահման. (Յհ. իմ. ատ.։)

ԱՆՉԱՓ, ԱՆՉԱՓՍ. ἁμέτρως. sine mensura, vel modo, immodice. Առանց չափոց. աւելի քան զչափն.

Անչափ խնդալ, կամ մեղանչել, կամ յաճախել։ Անչափ ծովացեալ. (Խոսր.։ Սանահն.։ Լմբ. սղ. եւ Լմբ. էր ընդ.։)

Մի՛ անչափ զայս գործէք։ Յանչափ վշտանալոյ ելանէ մահ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 16։)